Waxaa haatan dalka Suudaan ku sugan kooxdii xulka qaranka Soomliya kuwooda yar yar ee 17 jirada ah ee ka qeybgalayey tartanka CECAFA ee 17 jirada iyadoo ay isla shalayba la kulmeen guuldaradii koowaad  loogana badiyey 3-1 kooxdan oo sida uu hore gudoomiyaha XSKC u sheegay ay  ku jiraan dhalinyaro iyagoo qori sita laga dhigay iyo kuwo ay daruufo nololeed heeysato oo iskaga shaqeeysan jiray caseeye si ay nolol maalmeedkooda u helaan taasoo ay qasab ku tahay xilligan xun ee uu dalkeeni hooyo ku jiro.

Waxaa arin aad u wanaagsan ah oo marag ma doonto ah in Soomaliya ay ka qeybgasho tartamada ka dhaca dalaka Afrika maadama ay wali tahay dal xor ah oo ka tirsan qaaradda Afrika haba ka jiraane dagaalo sokeeye oo daba dheeraaday kuwaasoo burburiyey gabi ahaanba haykalkii dowladnimo ee tiirka u ahaa qeyb kasta oo ay ka koobneeyd bulshada.

Waxaa sidoo kale cad in cayaartoyga masalaya xul qaran uu yahay cayaartooy ka kaaftoon dhinac walba hadeey noqon laheeyd tababar joogta ah oo la siiyo , dhanka caafimaadka oo laga warqabo ,dhanka mooralka oo laga dhiso iyadoo marmar loo adeegsado dhaqaale , in cayaartoygu uu ku jiro tartan sandkii oo dhan socda oo uu yahay nin tartankaa xitaa safta intiisa badan , inuu yahay nin ku kalsoon xitaa hadii uu dhaawac soo gaaro inuu heli karo daawo ama daryeel ku filan , iyo ugu danbeeyn nin moral buuxa haaya moralkaasoo u sahli kara inuu ku fikiro inuu calan dhan matalayo.

Waxaa wax lala yaabo ah in soomaliya oo burbursaneeyd 20 kii sano ee ugu danbeeysay dadkeediina ay in ka badan 1 milyan qurbaha ku sugnaayeen mudadaa dheer ayna jiraan caruur badan oo wadamadan hore ugu maray dhanka Sportiga  ama ay ku dhasheen ama ay ku koreen lana heli karo cayaartooy moral ahaan , tabar ahaan , dhaqaale ahaan , caafimaad ahaan ,jir ahaan dhaama kuwa ku sugan dalkii oo aan wada ognahay xaalada nololeed ee ay maanta ku sugan yihiin in laga faaiideysan waayo.

Waaxaa wadamada Yurub iyo North Amerika ka jira kooxo fara badan oo Soomali ah kuwaasoo ay qaarkood dhisnaayeen in ka badan 10 sano iyagoo ay layliyaan macalimiin inta badan ka mid ahaa cayaartooydii hore ee dalkeena magaca ku lahaa isla markaana ay dhalinyarada kooxahan u cayaarta inta badan ka qeyb qaataan leage ka socda dalka ay joogaan kuwaasoo sanadkii oo dhan cayaara .

Waxaa kale oo jira tartamo ay ururo Soomali ah qabanqaabiyaan kuwaasoo ka kala dhaca Yurub , North amerika , carabaha , iyo waliba tartan dhawaan ka dhacay dalka Kenya iyadoo tartamadaa ay ugu yaraan ka qeybgalaan 10 koox oo kooxdiiba ay ka kooban tahay 20 cayaartooy taasoo tiradooda guud ka dhigeeysa 200  cayaartooy.

Waxaa dhawaan sidoo kale ay xubnaha ugu sareeya XSKC sheegayeen ineey xiriir la smeeyn doonaan dalalka qabanqaabiya tartamada waaweeyn ee ka dhaca qurbaha si looga soo xulo cayaartooy matali karta magaca Soomaliya isla markaana difaaci karta sharafta Calankeena balse waxaa moodaa in aysan fikirkan ku mideysneeyn waayo waxaa wali socda jidkii qaldanaa iyadoo tartamada loo kaxeeynayo cayaartooy aan awoodeedaba laheeyn.

Waxaan hubaa in isbadal weyn uu iman lahaa hadii xulalka laga sameeyo sanad walba tartamada ka dhaca Sweden , Canada iyo meelaha kale ee lagu qabto cayaaraha la isticmaalo oo bal la tijaabiyo .

Soomaliya waa burburtay waxeeyna qeyb walba oo bulshada ka koobneeyd gacan uga baahan tahay dadka u soo hayaamay qurbaha sida , caafimaadka , aqoonta , dhaqaalaha oo uu wadanku si toos ah ugu xiran yahay dadka dibadaha ku nool waxaana hubaa in Sportiguna ka mid noqdo taa oo xoogiisa laga wado qurbaha inta uu dalku ka xasilayo.

Waxaa tusaale cad inoogu filan xulkii kubadda cagta dalka Senigal ee wacdaraha ka dhigay cayaarihii aduunka ineey ciyaartoyda oo dhan ahaayeen kuwo laga soo aruuriyey dibadda haba ahaadeen kuwo naadiyo u cayaara balse Soomaliya waxaa kuwaa maanta u dhigma dhalinyarada ka tirsan leagaga ka dhaca yurub iyo Amerika isla markaana ka qeybqaata cayaaraha xagaaga ee ay soomalidu qabtaan.

Ma garanayo macno uu XSKC ku diido in uu ka faiideeysto fursadan qaaliga ah ee iyaga wax loogu qabanayo maadama ay dhalinyarada qurbajoogta ah iyaguna yihiin Soomali xaqna u leeyihiin ineey masalaan calankooda hooyo hadii ay chance helaan.

Waxaan filayaa in la gaaray waqtigii XSKC hurdada ka kici lahaa lana fiiryo fursada qaaliga ah ee yaala qurbaha laguna difaaci karo karaamada , sharafka iyo qiimaha calanka Soomaliya iyadoo taana ay naga wada dhaxeeyso waajibna ku tahay in muwaadin walba uu ka fakaro.

Waxaa qurbaha ku diyaarsan oo laga heli karaa qaran xoog leh oo u kala baxa waayeen iyo yaryarba kuwaasoo aan hubo ineey soo celin karaan sharafkeena iyo karaamadena.

Cabdi Cumar Afrax (Afrax dheere)

Stockholm